beelddenker

Op school ligt de focus grotendeels op het geschreven woord: taal. Taal speelt een steeds grotere rol in het onderwijs. Niet alleen tijdens de lees- en spellingslessen. Waar leerlingen vroeger sommen hoofdrekenend of cijferend uitrekenden, wordt in de tegenwoordige rekenmethodes ‘realistisch’ gerekend. Sommen worden verhalend en in de context aangeboden. Taal is dus ook in het huidige taal- en rekenonderwijs onontbeerlijk. Het heeft de hoogste prioriteit.

Beelddenkers

We groeien op met taal en zijn omringd door taal. De meesten van ons denken dan ook in taal. Maar zo’n 5% van alle kinderen zijn beelddenkers. Zij stellen dingen niet in woorden voor, maar zien handelingen en situaties in beelden voor zich. Voor deze kinderen kan het talige leren op school voor moeilijkheden zorgen.

Beelddenkers (h)erkennen

Een kind dat beelddenker is, heeft vaak een beperkte woordenschat, moeite met het opvolgen van instructies en het verwoorden van zijn gedachten. Beelddenkers zien namelijk het grote geheel, maar kunnen details missen. Hoofd- en bijzaken kunnen ze moeilijk van elkaar scheiden. Ze hebben meer tijd nodig om beelden te verwerken en deze om te zetten naar taal. Ze moeten dus als het ware een extra vertaalslag maken. Ze worden vaak ook omschreven als ‘trage denkers’. Dit is vaak onterecht. Ze moeten namelijk de hele dag een vertaling maken van beeld naar taal en weer terug. Ook het leren lezen kost vaak meer tijd en inspanning. Helaas worden deze kinderen niet altijd gezien in het onderwijs, terwijl een aanpassing van de manier van lesgeven wel op zijn plaats is. Anders bestaat het risico dat het kind leerproblemen ontwikkelt of zich onzeker en onbegrepen voelt.

Visueel leren

Beelddenkers hebben een voorkeur voor visueel of kinesthetisch (gevoelsmatig) leren: ze kunnen de lesstof beter opnemen wanneer ze deze visualiseren. Iedere beelddenker is anders; er zijn dan ook verschillende soorten beelddenkers. Zo zijn er dromerige beelddenkers en beelddenkers die juist druk gedrag vertonen. Daarnaast zijn er creatieve en rechtlijnig denkende beelddenkers, die lesstof vaak ‘fotograferen’ in plaats van visualiseren. Zij zien beelden niet als driedimensionaal.

Motorische vaardigheden

Beelddenken kan zich op verschillende manieren uiten. Voor jonge kinderen tot zes jaar geldt dat ze vaak moeite hebben met het leren van motorische vaardigheden, zoals zwemmen, fietsen, knippen en plakken. Ook kunnen ze laat zijn met leren lopen en praten. Ze vertellen onsamenhangende verhalen of zijn slecht verstaanbaar.

Automatiseren en volgorde

Beelddenkers van zes tot twaalf jaar hebben doorgaans moeilijkheden met automatiseren, zoals sommen uit hun hoofd leren. Ze kunnen dingen moeilijk ordenen en structureren. Het verschil tussen links en rechts, bepaalde klanken en verschillende letters is vaak niet duidelijk. Ook de volgorde van cijfers en tafels kan problemen opleveren. Dit alles kan lijken op kenmerken van dyslexie of dyscalculie.

Problemen op middelbare school

Zelfs wanneer het kind geen of weinig problemen vertoont op de basisschool, kunnen er op de middelbare school problemen ontstaan omdat er op het voortgezet onderwijs gevraagd wordt om de basisschoolkennis toe te passen. Deze basiskennis heeft het kind zich vaak niet eigen gemaakt. Het kind kan hierdoor achterstanden oplopen. Vaak heeft het kind moeite met plannen en huiswerk maken omdat er een beroep wordt gedaan op de executieve functies. Het kind is vaak goed in natuur- en meetkunde, maar vindt woordjes stampen en verschillende talen leren lastig.

Tips voor ouders

Als ouder kun je je beelddenkend kind thuis op een aantal manieren ondersteunen. Zo kun je het beste korte verhalen vertellen, omdat de gedachten snel afdwalen. Geef daarnaast korte, duidelijke en overzichtelijke opdrachten die goed uit te voeren zijn. Door beeldspraak en abstract taalgebruik raakt je kind in de war, omdat hij taal vaak letterlijk neemt en dit allerlei beelden oproept. Omdat beelddenkers vaak moeite hebben met volgorde en tijd, is het goed om je kind te begeleiden bij zijn taken. Visualiseer bijvoorbeeld een planning, maak een tijdlijn. Deel grote taken op en maak lijstjes. Maak duidelijke afspraken en zorg dat je kind de aandacht bij zijn werk houdt, maar geef je kind wel de nodige ruimte en vrijheid.

Over De Leerboom

Vermoed je dat je kind een beelddenker is en herken je je kind in de kenmerken van de beelddenktest? Bij De Leerboom kun je terecht voor leerbegeleiding bij beelddenkers met een leerstijl die bij jouw kind aansluit. Met de Kernvisie-methode wordt de lesstof aangeboden op een manier die voor het kind bruikbaar is. Zo kan het kind zich optimaal ontwikkelen door gebruik te maken van zijn eigen mogelijkheden en talenten.